Even de stekker er in... en je apparaat doet het. Computer, tv, stofzuiger en mp3-speler: allemaal gebruiken ze elektriciteit. Maar wat is het eigenlijk?

Wat is elektriciteit?
Elektriciteit is een vorm van energie die wordt voortgebracht door elektronen. Dat zijn kleine deeltjes die deel uitmaken van een atoom. Elk elektron heeft een kleine elektrische lading. Als elektronen zich verplaatsen, komt er energie vrij. Dat is elektriciteit. Bijvoorbeeld als je het licht aan doet of als je je computer aanzet. Kabels in muren en plafonds vervoeren de elektriciteit door een gebouw. Daardoor is elektriciteit 24 uur per dag beschikbaar. Elektrische energie is er ook in draagbare vorm, namelijk in batterijen.  

Elektriciteit in de natuur
Elektriciteit zit niet alleen maar in kabels en batterijen. Het is er al zolang de aarde bestaat. Wolken worden bijvoorbeeld soms geladen met elektriciteit. Er is dan sprake van statische elektriciteit. Die statische elektriciteit kan plotseling als een hele grote vonk naar de grond of naar een andere wolk stromen. Dan heb je stromende elektriciteit. Oftewel: bliksem! Door de hitte van de bliksem zet de lucht in de buurt van de wolk met enorme kracht uit. Dat veroorzaakt het donderende geluid wat te horen is bij onweer.

Stroomkring en schakelingen
Stroom loopt altijd in een rondje: een stroomkring. Een stroomdraad moet daarom in een cirkel worden gelegd. In die stroomkring kunnen een lamp en een schakelaar zitten. De lamp brandt als de stroomkring gesloten is. Door de schakelaar om (open) te zetten, onderbreek je de stroomkring. De stroom kan niet doorstromen en de lamp gaat uit. Je kunt verschillende lampjes in één stroomkring achter elkaar zetten. Dit heet een serieschakeling. Als één lampje stuk gaat, is de stroomkring onderbroken. De lampjes gaan allemaal uit. Dit gebeurt nogal eens met bijvoorbeeld kerstverlichting. Om het te voorkomen kun je ieder lampje een eigen stroomkring geven: een parallelle schakeling.

De elektriseermachine

Animatie.
Overzicht van een elektrische installatie van een woonhuis. Met de 'zoom' knoppen kan in - en uit worden gezoomd. Klik met de muis in het scherm en draai vervolgens. Ieder apparaat kan met de muis worden in- en uitgeschakeld. De meterkast en stoppenkast kunnen worden aangeklikt en van dichtbij worden bekeken. Als de maximale stroom wordt bereikt, schakelt de installatie zichzelf automatisch uit. Enkele apparaten moeten worden uitgeschakeld en de hoofdzekering moet dan worden omgezet. Flash plugin 7 of hoger is noodzakelijk.