
Eise Eisinga werd geboren in 1744. Hij bouwde ons zonnestelsel na in zijn huis. Ruim tweehonderd jaar later werkt het nog steeds.
De Verlichting
Mensen probeerden in de achttiende eeuw de wereld beter te begrijpen. Dat deden ze door dingen te onderzoeken. Maar ook door er over na te denken. Wetenschappers probeerden bijgeloof en vooroordelen te bestrijden. Ze probeerden mensen zelfstandig te laten denken. Kennis zou de wereld verbeteren. Deze tijd wordt ook wel de Verlichting genoemd.
Jeugd
Eise Eisinga werd in 1744 geboren. Hij was de oudste zoon van een textielarbeider. Eise was erg intelligent. Vooral sterrenkunde vond hij interessant. Zijn ouders hadden niet veel geld. Ze konden hem daarom niet naar school sturen. Eisinga ging hetzelfde beroep uitoefenen als zijn vader. In zijn vrije tijd studeerde hij sterrenkunde aan de Franeker Academie.
Botsing van planeten
In 1744 verscheen een boekje. Daarin werd voorspeld dat de aarde zou vergaan. De maan en de planeten Mercurius, Venus, Mars en Jupiter zouden met elkaar botsen. De aarde zou daardoor uit haar baan raken. En de zon zou haar verbranden. Veel mensen raakten in paniek. Eise Eisinga wilde de mensen geruststellen
Planetarium
Hij besloot ons zonnestelsel in zijn huis in Franeker na te bouwen. Dat heet een planetarium. Hij wilde zo laten zien dat een botsing tussen planeten helemaal niet kon gebeuren. Mensen moesten geen onbewezen voorspellingen geloven. Ze konden nu met eigen ogen zien hoe ons zonnestelsel in elkaar zat. Eisinga heeft zeven jaar aan het planetarium gewerkt. In 1781 was het klaar. Nu beweegt het planetarium nog steeds als het echte zonnestelsel.
Tienduizend gulden
In 1818 kwam koning Willem I naar Franeker. Hij was onder de indruk van het planetarium. Hij kocht het voor tienduizend gulden zodat het bewaard zou blijven. Maar voordat het zover was, raakte Eisinga in politieke problemen. Hij was een Patriot en kwam daardoor in conflict met de Prinsgezinden.