spacer spacer   spacer spacer
Basisschool spacer Voortgezet Onderwijs spacer MBO en VE spacer Docenten spacer Mediathecarissen
 
visual
30. De Grondwet
In 1848 werd in Nederland de grondwet vernieuwd. Het volk kreeg meer te zeggen.

Wat is een grondwet?
De belangrijkste wet van een land is de grondwet. Deze wet regelt het bestuur van een staat. Er staat ook in welke grondrechten de burgers hebben. Het belangrijkste recht is dat de staat alle mensen gelijk moet behandelen. De andere grondrechten zijn vrijheid van godsdienst en van meningsuiting. De vrijheid om een bijeenkomst te houden of een politieke partij op te richten is ook een grondrecht. De grondrechten zorgen ervoor dat je mag zeggen wat je denkt.

Grondwet
In 1798 kreeg ons land de eerste grondwet. In 1814 werd die aangepast. Willem I werd toen koning. Hij had de touwtjes stevig in handen. Hij koos zelf ministers. Die adviseerden de koning. Maar Willem nam zelf de beslissingen. Hij was ook de baas over het leger. En Willem bepaalde ook wat er in de koloniën gebeurde. In andere landen van Europa regeerden de koningen ook alleen. De ministers waren hun dienaren.

Opstand
In 1848 kwam het volk in Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk in opstand. Rijke mensen wilden meeregeren. Veel andere mensen waren heel arm. De vorsten deden niets om dat te veranderen. In Nederland brak net geen opstand uit. Maar de koning was zo geschrokken dat hij het goed vond om de grondwet te veranderen. Het Tweede Kamerlid Johan Thorbecke kreeg de leiding. Hij paste samen met een groep wijze mannen de grondwet aan.

Democratie
Aan het einde van 1848 was de nieuwe grondwet klaar. De koning kreeg veel minder macht. Hij mocht de ministers alleen nog adviseren. Zij namen dan de beslissingen. Er kwamen ook echte verkiezingen. Alleen mannen die veel belasting betaalden mochten gaan stemmen. Zij kozen de Tweede Kamer, de Provinciale Staten en de gemeenteraden. Nog maar weinig mensen hadden kiesrecht. Maar het was toch het begin van democratie

Kiesrecht
Bijna zeventig jaar later werd ons land pas echt democratisch. In 1917 kregen alle mannen kiesrecht. Twee jaar later de vrouwen ook.