
De Patriotten waren een groep mensen die de macht van stadhouder Willem de Vijfde wilden beperken. Zij wilden ook wat te zeggen hebben over het land.
Inspraak
Het bestuur van het land was in handen van de adel en de stadhouder. Burgers mochten niet meebeslissen. Omdat de Nederlanden niet meer zo rijk waren als in de Gouden Eeuw, werden de mensen ontevreden. Er heerste armoede en werkeloosheid. De adel had nog steeds alle baantjes en macht in handen. Daartegen kwamen de burgers in verzet. Ze noemden zich de Patriotten. Ze hadden kritiek op stadhouder Willem V (de vijfde). Dit deden ze door spotprenten te tekenen, brieven rond te sturen en artikelen in kranten te schrijven. Daarin vertelden ze, dat de burgers recht hadden op inspraak én op de banen, die nu alleen voor de adel waren. Ook wilden ze een burgerleger. Tot dan toe waren soldaten altijd in dienst van een edelman.
Oorlog
De Nederlanden waren in 1781 in oorlog met de Engelsen. Deze oorlog was begonnen, omdat de Nederlanden van de Engelsen geen handel mochten drijven met Amerika. Ze verloren de oorlog en raakten al hun koloniën kwijt. De Patriotten vonden dat het de schuld was van de stadhouder. Omdat ze steeds meer invloed kregen, besloot Willem V de Patriotten te bevechten. Hij bezette de stadjes Elburg en Hattem. Zijn soldaten waren zo gemeen tegen de mensen, dat het hele land boos werd op hem. De Staten van Holland verboden hem nog langer stadhouder te zijn. De prins verzette zich niet. Zijn vrouw Wilhelmina van Pruisen was het er niet mee eens en wilde de Staten Generaal vragen hem zijn rechten terug te geven. Zij werd door de Patriotten tegengehouden bij Goejanverwellesluis en teruggebracht naar haar man. Hier was ze zo boos over, dat ze haar broer, de koning van Pruisen om hulp vroeg.
Bataafsche Republiek
De Pruisische koning Frederik Willem II van Pruisen kwam met een leger naar de Nederlanden. Hij zorgde ervoor dat Willem V weer stadhouder werd. De Patriotten hadden gehoopt dat de Fransen hen zouden helpen in de strijd, maar dat gebeurde niet. Ze werden vervolgd door het Pruisische leger en vluchtten daarom naar België en Frankrijk. Daarmee was het nog niet afgelopen. De Patriotten vielen een paar jaar later met het Franse leger de Nederlanden binnen. Op 19 januari 1795 werd de Bataafsche Republiek uitgeroepen. Stadhouder Willem V vluchtte naar Engeland.
Filmpje van Schooltv over de Patriotten.